Kasım 29, 2021 02:23
Ülker Fırtınası / Ağaçlardan suyun çekilme zamanı

Problemler - İşaretler

Bitkilerimizde gözlemleyebileceğimiz değişiklikler:

5 ana başlıkta inceleyeceğimiz; bitkinin yaprak, gövde ve
çiçekler üzerinde yaşadığı fiziksel ya da yapısal değişikliklerini kapsayan bu mini rehberde bitkilerin dilini çözmeye bir adım daha yaklaşıyor olacağız.

Kök bölgesinde yaşanabilecek problemler için Rehber: Ortam – Toprak sayfamızda “Problemler” sekmesini ziyaret edin.

  • İçe Kıvrılma

    Yüzey alanını küçülten yapraklar; sıcaktan, susuzluktan ya da şiddetli rüzgardan ötürü daha fazla su kaybetmemek için bu davranışı gösterebilir. Örnek olarak şiddetli rüzgarlarda sebzelerin yapraklarını içe kıvrılmasını verebiliriz.

  • Yamulma / Deformasyon

    Çevresel stres veya böcek unsurlarında ortaya çıkar. Nem dengesizliğine maruz kalmış "Asplenium nidus- kuş yuvası eğreltisi" ya da bir başka bitkinin yeni yapraklarının aşırı soğuk ya da sıcağa maruz kalması sonucunda gözlemlenebilir.

  • Dışa Kıvrılma

    Yüzey alanını büyüten yapraklar; daha fazla ışık almak ya da bünyelerindeki fazla suyu buharlaştırarak atmak adına bu davranışı gösterebilir. Örnek olarak yeterli miktarda güneş alamayan "Ficus elastica- Kauçuk" bitkisinin yapraklarını dışa kıvrılmasını verebiliriz.

  • Zayıflama / Solma

    Genellikle strese bağlı susuzluk ve haşere sebebiyle gözlemlenir. Biber bitkisi bu stres ile meyvelerini oluşturuken; fesleğen ise tekrarlanan stres durumlarında boynunu bükerek aramızdan ayrılabilir.

  • Dış Etkenler

    Bölgesel ya da bütünsel olarak sıcaklık ve ışık koşullarındaki ani değişimlerden ötürü bitkinin strese girmesi ile renginde değişim gözlenebilir. "Aloe Vera" bitkisinde fazla soğuk ya da sıcaklarda, yoğun güneş ışığında kızarma ya da morarma; "Areka Palmiyesi" bitkisinde yoğun güneş sonucunda sararma vb. örnekleri görmek mümkündür.

  • Böcekler - Pamukçuk, Akar, Yaprak Biti / Mantar / Küf

    Bitkimizi istila ederek kısmi kayıp ya da ölüme sebep olmakla beraber, bu unsurlar aynı zamanda yaprak yüzeyinde de noktasal lekeler bırakabilir.

  • Noktasal Yanık

    Bitkilerimiz mercek, ayna, pencere gibi yansıtıcı yüzeylerden yoğun ve mercek etkisiyle ışık alırsa ya da metal gibi sıcak yüzeylere temas ederse hızlıca noktasal şekilde yanabilir. İç mekanda bulunan bir bitki -güneş ışığını sevse bile- aniden güneşle buluşturulursa yine yanma gözlemlenebilir.

  • Üreme

    Eğrelti sporları bitkinin türüne göre noktasal ya da bölgesel olarak dağılım gösterebilir. İlk bakışta yaprak üzerinde kahverengi bir tabaka olarak algılansa da bitkinin üremesi için oluşturduğu bu spor keseleri tamamen zararsızdır.

  • Mineral Eksikliği

    Bitkinin gelişiminde ihtiyaç duymuş olduğu makro(N-Nitrojen, P-Fosfor, K-Potasyum) ve mikroelementlerin (Sülfür, Karbon, Magnezyum, Karbon, Bakır, Demir, Çinko, Manganez vb.) yeterli miktarda sağlanamaması durumunda yapraklar renk değişikliği ile mineral ekslikliğini bize haber verir. Farklı bitki cins ya da türlerinde farklı alanlarda ve farklı şekillerde sirayet edebilecek bu eksiklik için örnek olarak aşağıda web uzantısı yer alan Missouri Botanik Bahçesinin yayınlamış olduğu detaylı rehbere bakabiliriz. Mineral eksiklikleri her zaman bitkiye negatif anlamda dramatik sonuçlar yaratmaz çünkü bazı mineraller bitki içerisinde hareket ederek yer değiştirebilir; örnek olarak yeni yapraklardaki potasyum ihtiyacını karşılamak için eski yapraklardan transfer yapılabilir.

  • Doğal Sebepler

    Yapraklar ömrünü tamamladıysa ya da mevsimsel geçişlerde dormansi-uyku periyoduna geçerken yaprak dökümü ile doğal süreçlerini tamamlayabilir.

  • Dış Etkenler

    Vaktinden önce sararan ve/veya sonrasında kahverengiye dönen yaprak, dokusundaki suyu telafisiz şekilde kaybeder. Bu kayıp, ışık, ısı, nem, haşere ya da hastalık stresi sebebiyle olabilir. Önemli olan sararmaya neden olan sebebi acil şekilde bulup bitkiyi maruz kaldığı ortamdan kurtarmak olmalıdır; bu sayfada yer alan unsurların bir ya da birkaçı, kendini taze yapraklarda göstererek problemin kaynağını bulmak adına bize ışık tutabilir.

  • Buruşma / Susuzluk

    Şekil değişikliğinde de bahsettiğimiz gibi susuzluktan ötürü yapraklarda buruşma gözlemlenebilir; bitki durumu tolere edemiyorsa bu durumdan zarar görecektir.

  • Buruşma / Çürüme

    Kökteki çürümeyi yapraklarda sararma olarak görmenin yanı sıra özellikle kaktüs, sukulent gibi etli bitkilerde gövde veya yapraklarda buruşma olarak da gözlemleyebiliriz. Bu durum oldukça kritiktir! Çürümeye sebep olan mantarın bulaştığı kök sistemi düzgün bir şekilde ayrılıp, ortam karışımı berteraf edilmezse bitkinin ölümüne yol açacaktır.

  • Toz Tabakası

    İlk bakışta mantar ya da un biti ile karıştırılabilecek bu adaptasyon "trichome" adı verilen minik saçsı uzantılardır. Özellikle hava bitkisi ve epifit eğreltilerin yapraklarında çıplak gözle rahatlıkla görülebilecek bu adaptasyon bitkinin su kaybını önlerken, güneşin yakıcı etkisinden korunmasını da sağlar. Tamamen doğal süreç sonucu oluştuğu ve bitkiye fayda sağladığı için asla müdahale edilmemelidir.

  • Çiçek-dışı nektar "Extrafloral Nectaries"

    Genellikle bu durum bitki ve karınca arasındaki mutualizm ilişkisi sonucu gözlemlenebiliyor. Çiçek oluşumları öncesinde veya zararlıların istilası zamanlarında salgılanan bu çiçek-dışı nektar genellikle tropik ya da alttropik bölgelerde 90 kadar kapalı tohumlu ve eğrelti ailesinde görülmektedir. Doğal süreç sonucu oluştuğu ve bitkiye fayda sağladığı için müdahale edilmemelidir.

  • Işık / Sıcaklık / Mineral İlişkisi

    Işık doygunluğu, soğuklama süreleri, yeterli mineral alımıi, stres yani başka bir deyişle içinde bulunduğu çevresel faktörleri çiçeklenmeyi doğrudan etkilemektedir. Soğuklama süresinden kastedilen bitkinin çiçek açabilmesi için 0°C - 7,2°C geçirdiği sürenin yeterli olup olmaması ile alakalıdır. Soğuklama süresi durumu her bitki için geçerli olmasa da çok yıllık meyve ağaçları ve kaktüslerde görülebilir.

Barış'ın evinde "çiçek-dışı nektar / extrafloral nectaries" ile karınca ve eşek arılarının dikkatini çeken "Opuntia" cinsi bir kaktüs.

Bitkilerimizdeki bu değişiklikleri nasıl farkedebiliriz?

  • Sulama günleri dışında da rutin kontrollerle gözlem yaparak,
  • Düzenli olarak fotoğraf çekip arşivleyerek,
  • Don, aşırı sıcak, şiddetli rüzgar ve mevsim geçişleri gibi iklimsel faktörleri yakından takip ederek

yukarıdaki başlıklarda bahsi geçen değişiklikleri hızlıca farketmemize yardımcı olacak; adaptasyonları keyifle gözlemlememize & problemleri henüz yeni başlamışken hızlıca çözüme ulaştırmamıza katkı sağlayacaktır.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre rehber yazılarının izinsiz ve kaynak gösterilmeden alınıp kullanılması yasaktır. 

Bu sayfa, ekip üyelerimizden Bora Tansi‘nın değerli katkıları ile oluşturulmuştur.

Web Sitesinde
çerezler kullanılmaktadır.

Kabul et butonuna tıkladığınızda,
kullanıcı deneyimini geliştirmek & web sitesinin daha verimli çalışmasına katkı sağlamak adına
trafik bilgilerinizi paylaşmış olacaksınız.